بر دامنه كوه وشمال روستاي سرخه ليزه يكي از قديمي ترين سكونتگاه هاي بشر يعني غار يافته واقع شده است غار يافته وروراشگفت به گواه حفريات باستان شناسي كه توسط باستان شناسان خارجي وايراني بارها مورد مطالعه قرار گرفته است ، يكي از قديمي ترين مكانهاي استقراري بشر در دوران پيش از تاريخ وپارينه سنگي جديد است .سابقه سكونت در اين غار به بيش از 38 تا 40 هزار سال پيش باز مي گردد.( هول وفلانري 1969) علاوه بر غار يافته چندين پناه گاه ومحوطه ديگر مربوط به دوره پارينه سنگي ميانه وجديد در اطراف غار ودامنه هاي جنوبي قله يافته وجود دارند كه توسط باستان شناسان داخلي شناسايي ومورد بررسي ومطالعه نيز قرار گرفته اند .(بيگلري وسايرين 1379)علاوه بر آثار پيش از تاريخي چند اثر تاريخي ومهم در دل كوه يافته وجود دارد كه وجود آنها در اين محيط هنوز سوال برانگيز است .يكي از اين آثار پلكاني است شگفت انگيز كه از چندين پله سنگي بر روي ديواره اي كاملا عمودي ومخوف از كوه يافته به گونه عجيبي كنده شده اند ، وچشم هر بيننده اي را بهت زده مي نمايد .دسترسي به اين پلكان از طريق جاده اي خاكي كه در كيلومتر 12 جاده خرم آّباد – كوهدشت وشمال شرق روستاي سرخه ليزه واقع شده ، امكان پذير است .از اين جاده سنگلاخي حدود 1000 متر بايد طي كرد تا به ابتداي تنگه اي معروف به تنگ گچي رسيد .پس از عبور از اين تنگه به يك دو راهي در دامنه غار گچي در ارتفاع 1412 متر از سطح دريا مي رسيم كه راه شرقي به تنگه سوسن آو و سپس به پادگان باباعباس ،وراه شمالي به سمت پلكان ياستاني وغار قاژه امتداد دارد. از اين نقطه (غار گچي ) به بعد،جهت دسترسي به پله ها ، بايد تا ارتفاع 1753 متري كوه پيماني ودر بعضي نقاط كوهنوردي نمود . در طول مسير از تنگ گچي تا رسيدن به پلكان از كنار آثاري همچون غار گچي ، اشكف قورچعلي ،اشكف حسين خاني ،اكفت قلانژدي،واشكفت سيد عباس بايد عبور نمود از ميان اين آثار غار گچي به دليل انجام مطالعات وبررسي هاي باستان شناختي در آن و وجود آثار وابزار سنگي (ابزار موستوري) مربوط به دوران پارينه سنگي مياني از اهميت خاصي برخوردار است .(بيگلري وسايرين 53:1379 ) پس از صعود از ارتفاعي در حدود 450 متر از صخره ها وارتفاعات دامنه يافته ،به دامنه پلكان باستاني مي رسيم .پلكان يافته در موقعيت جغرافيا 33 درجه و30 دقيقه و47 ثانيه عرض جغرافيايي و48 درجه و13 دقيقه و27 ثانيه طول جغرافيايي قرار گرفته است .ارتفاع اين نقطه از سطح دريا 1753 متر واز دامنه كوه يافته حدود 450 متر بلندتر است .پلكان يافته بر قسمتي از ديواره عمودي كوه يافته با موقعيت خاص ومنحصري ايجاد شده اند .در دامنه اين پله ها آثار خرابه هايي كه از سنگ ساخته شده معماري نسبتا بزرگ قبلا در اين مكان وجود داشته است .از بقاياي سازه هاي معماري گذشته هم اكنون يك فضاي كنده از صخره تراشيده شده كه احتمالا آب انبار بوده است آثار موجود در اطراف اين پلكان را مي توان به سه قسمت تقسيم نمود : قسمت اول سازه هاي معماري وصخره اي پايين پلكان ، قسمت دوم 64 پله دستكند ومسير راه كنده شده واز كوه وقسمت سوم سازه هاي معماري وصخره اي بالاي پلكان هستند .

به راستي چه نيروي پشت سر سازندگان اين پله ها بوده كه توانسته از سنگ سخت ، مسيري همواره بيافريند ؟ آيا تحت فشارهاي حكومتي زمان خود بوده يا فراتر از آن ، يعني اعتقادات وباورهاي مذهبي باعث خلق چنين اثري شگرف شده است ؟
 

                              نرمش اول برنامه ساعت 7:30

                        آقا و خانم شمس در حال  صرف صبحانه ، جای شاهین خالی...

           در ابتدای مسیر پله باستانی ها

                                                         بر  پله باستانی های کوه یافته

جوان ترین عضو باشگاه آقا امیر حسین گل در حال صعود میمونی

      تمرین فرود و صعود میمونی.

اما شعری از استاد محمد جعفری در مورد یافته کوه :
کوه یافته با غروری ما نگاهت می کنیم            از نگاهت سیر نگشتیم افتخارت می کنیم
افتخارت می کنیم ای سرافراز کوه بلند             سر فروکش تا بیاییم دانی وفایت می کنیم
با وفا ما خسته ایم بینیم ترا گیریم غرور           غارت دل کرده ای دل رهسپارت می کنیم
دل بلرزاند پلنگ ار پا نهد بر قله ات               ما ز او غرانتریم در صبح شکارت می کنیم
جعفری عاشق شده بر قامت زیبای تو             یافته کوه او را مرنجان گل نثارت می کنیم